Ayasofya’nın İbadete Açılması Hakkındaki Tartışmalar

Ayasofya’nın İbadete Açılması Hakkındaki Tartışmalar

Ayasofya’nın İbadete Açılması Hakkındaki Tartışmalar

Cumhuriyetin ilanından sonra cami olarak kullanılmaya devam etse de, Ayasofya 1931’de kapatıldı. 1931’de Amerika Bizans Enstitüsü’nün kurucusu Amerikalı arkeolog Thomas Whittemore, Ayasofya’daki mozaiklerin tekrar ortaya çıkarılması için Türkiye’deki yeni yönetimden izin istedi. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün verdiği izin sonrası başlayan çalışmalar 15 yıl sürdü ve 1947’de tamamlandı(Ayasofya neden önemli ve tartışma yaratıyor?, 2020). 1991 yılına gelindiğinde ise Ayasofya’nın ana binasının dışında bulunan ve padişahların dinlence yeri olan Hünkâr Kasrı ibadete açıldı ve buraya 2016’da imam atandı. Hünkâr Kasrı’nda 5 vakit namaz ve bayram namazı kılınmakta ve ezan okunmakta. 2005’de Sürekli Vakıflar ve Tarihi Eserler Çevreye Hizmet Derneği tarafından 1934 yılında alınan Bakanlar Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay’da dava açıldı. Danıştay ise bu talebi reddetti(Ayasofya neden önemli ve tartışma yaratıyor?, 2020). Ayasofya’nın cami olmasına İslami yönden bakacak olursak içinde resim ve mozaiklerin bulunduğu yerlerde ibadet edilmesinin caiz olmadığı sıklıkla söylenilen bir husustur. Peki, ibadete açılırsa ne olacak? 15 yüzyıllık mozaikleri sıvayla mı örteceğiz? Bu sorular Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’a da sorulmuştur. Açıklaması: “Biliyorsunuz, Ayasofya’nın mülkiyet yönünden tasarrufu Vakıflar Genel Müdürlüğü uhdesinde. Biz dini hizmetlerle ilgileniyoruz. Ancak Ayasofya’da bulunan mozaik ve resimlerle ilgili kişisel görüşüm yerine Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kararı önemli olacaktır. Elbette oradaki tarihi eserlerin korunması ve tarihi eserlere zarar verecek bir durum olmaması önemli. Bu konuda yazılı başvuru yapıldığında, kurul bir karar açıklayacaktır.”(Görmez, 2020). Aynı husus keza eski Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez’e de sorulmuştur. O da “… Şimdi geleyim Ayasofya’daki mozaiklerin ibadete engel bir durum olup olmadığına… Önce şunu söyleyeyim: Hiçbir ilmihal kitabında ‘Resim olan yerde namaz kılınmaz’ diye bir ibare bulamazsınız, sadece mekruhtur, yani tercih edilmemesi istenir. Ayrıca kıble yönünde resimler olmadığı için ibadet etmeye bir engel yok.” (Görmez, 2020) demiştir. Burada yapılmak istenen İslam’ın işlerine geldiği gibi yorumlanmasından başka bir şey değildir. Ayasofya, 2019’da en çok ziyaret edilen müzemiz oldu. Toplam 3.727.361 kişi tarafından ziyaret edildi. Giriş ücreti 100 TL olduğu düşünülürse ciddi gelir sağlıyor. Ayasofya, 2018’de 2.9 milyon ziyaretçi ile ikinci olmuştu. Ayasofya’nın müze vasfı değişince gelir ortadan kalkacak — İsmail Saymaz (@ismailsaymaz) June 9, 2020 Bir başka değinmek isteyeceğim bir konu ise buradan elde edilen gelirdir. Turizme katkısı yadsınamaz bir boyutta olan Ayasofya’yı gazeteci İsmail Saymaz’ın son paylaştığı verilere göre 2019’da 3.727.361 kişi ziyaret etmiştir. Eğer Ayasofya ibadete açılırsa giriş ücretinin 100 TL olduğu düşünüldüğünde yaklaşık 400 milyon TL ‘den feragat edilmiş olacaktır. Böylesi işsizliğin arttığı ve gelir kaybının yüksek olduğu COVID-19 döneminde sadece camiye çevirmenin ve siyasi hamasetle turizmi göz ardı etmenin ne kadar doğru bir yaklaşım olacağı da tartışmalıdır. ( Çizim/ Harshad Arole ) Tarihi ve turistik açıdan önemli olan Ayasofya hakkında karar alırken çok yönlü düşünülüp ona göre karar verilmelidir. Günü kurtarmak adına siyasi hamasetle iş yapılmamalıdır. Kaldı ki zaten hem müze olarak ziyaret edilebiliyor hem de ibadete açıktır. Unutulmamalıdır ki bir milletin varoluş mücadelesi tarihten beslenir. Bu mücadeleyi sürdürmek adına tarihimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkmak en mühim görevlerimizden bir tanesi olmalıdır. Kaynakça Ayasofya neden önemli ve tartışma yaratıyor? (2020, Haziran 30). BBC News Türkçe: https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-47728137 adresinden alındı Erbaş, A. (2020, Haziran 12). Ayasofya’daki mozaikler ve ibadet. (N. Şener, Röportaj Yapan) Görmez, M. (2020, Haziran 12). Ayasofya’daki mozaikler ve ibadet. (N. Şener, Röportaj Yapan) Yararlanılan Kaynaklar Temel Britannica Ansiklopedisi Cilt 1 (2003) Sanat Tarihi Ansiklopedisi Cilt 1 (1975) Fotoğraflar Travel photo created by rawpixel.com – www.freepik.com
Güncelleme Tarihi: 12 Temmuz 2020, 21:06

root



YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER