Mahfi Eğilmez’den Ekonomi Analizi: Büyüme mi İllüzyon mu?

Ekonomist Mahfi Eğilmez, dolar bazlı ekonomik gösterglere dair dikkat çeken bir rapor yayımladı. Yüksek enflasyonun yaşandığı süreçlerde dolar cinsinden rakamların gerçeği tam yansıtmadığını savundu. Eğilmez'e göre son on yıldaki refah artışı algısının yüzde 40'ı sadece bir illüzyondan ibaret. Nominal döviz kuru (piyasadaki günlük dolar fiyatı) üzerinden yapılan hesaplamalar, enflasyonun yıkıcı etkisini perdeleyebiliyor.

Reel Efektif Döviz Kuru Farkı

Merkez Bankası verilerine dayanan REK (paranın satın alma gücü) göstergesi TL'nin gerçek gücünü ortaya koyuyor. Eğilmez, nominal kurun sadece bir etiket fiyatı sunduğunu hatırlattı. Rakamlar oldukça şaşırtıcı. 2021 yılından itibaren piyasa kuru ile reel kur arasındaki makasın açılması kâğıt üzerindeki büyümeyi tetikledi. Bu rakamlar aslında cebimizdeki paranın eridiğini ama kâğıtta zenginleştiğimizi söylüyor. TL'nin reel değerlenmesi, dolar cinsinden GSYH (ülkenin toplam üretimi) verisini olduğundan yüksek gösteriyor.

Kişi Başı Gelirde Sığınmacı Etkisi

Resmi verilere göre 2024 yılında kişi başına düşen gelir 15.850 dolar bandına yaklaştı. Ancak REK ile düzeltme yapıldığında bu tutar 11.720 dolar seviyesine geriliyor. Hesaplamalara sığınmacı nüfusu dahil edilince tablo daha da değişmekte. Yaklaşık 5 milyon sığınmacı hesaba katıldığında gerçek gelir 11 bin doların altına iniyor. Bu çok net. Nüfus artışı ve kur baskısı ayıklandığında, 700 milyar dolarlık büyüme algısı 400 milyar dolara kadar düşüyor.

Dış Borç Stokunda Risk Görünümü

Türkiye'nin dış borcu 2025 yılı üçüncü çeyreğinde 565 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu tutarın GSYH'ye oranı nominal kura göre yüzde 36 seviyesinde görünüyor. Eğilmez, düzeltilmiş kurla bu oranın yüzde 45’e çıktığını belirtti. Bu yükseliş ekonomiyi dış şoklara karşı daha kırılgan hale getirebilir. Gelecek dönemde sürdürülebilir büyüme için satın alma gücüne odaklanılması şart görünüyor. Umarız bu veriler ışığında yapısal adımlar hız kazanır.

Nominal Kur: Piyasada o an işlem gören, enflasyondan arındırılmamış döviz fiyatı. REK (Reel Efektif Döviz Kuru): Ülkeler arasındaki fiyat farklarını hesaba katan, paranın gerçek alım gücü. GSYH (Gayrisafi Yurt İçi Hasıla): Bir ülkenin belirli bir sürede ürettiği mal ve hizmetlerin toplam parasal değeri.

Ekonomik gelişmeleri takip etmek ve Türkiye ekonomisi haberleri hakkında bilgi almak için analizler önem arz ediyor. Mahfi Eğilmez ekonomi yorumları döviz kuru ve enflasyon ilişkisini anlamaya yardımcı oluyor. Kişi başı gelir hesaplaması ve dış borç stoku verileri makroekonomik görünüm için kritik verilerdir.

Türkiye ekonomisi büyüme verileri ve dolar kuru analizi

Gelişmeleri karabuksonhaber.com’u ve sosyal medya hesaplarını takip ederek güncel bilgilere ulaşabilirsiniz.